Kişisel farkındalığımızı geliştirmek; hayatımıza dair tatminimizi artırmanın ve gerek iş, gerek özel hayatımız içerisinde daha sağlam ilişkiler kurmanın en önemli yollarından biridir. Şu bir gerçektir ki, kendimiz hakkındaki gerçekleri bilmeden hedeflerimize ulaşmamız ve başka birinin gerçeklerini anlamamız mümkün değildir. Dolayısıyla sadece kendi hedeflerimizi ve performansımızı geliştirmek için değil; iş yerlerinde alt veya üst kadroyla iletişimden evde çocuklarla ilişkiye, eş ve sevgililerden arkadaşlıklara tüm ikili ilişkilerde de birincil ve en önemli adım, kendimizi tanımaktan geçer. Ancak kendimize tarafsız bir gözle bakmanın zorluğu nedeniyle hayat içinde kişisel farkındalığın sıklıkla ihmal edildiği gözlenir. Oysa kişi ancak kendiyle ilgili kör noktaları keşfederek belli bir bilinç düzeyine ulaştıktan sonra eyleme geçebilir, sorumluluk ve inisiyatif alarak, hedeflerine yönelebilir. Ancak farkındalık sayesinde edilgen bir şekilde hayatın bizim için bir şeyler yapmasını beklemek yerine, yönümüzü bulur, inisiyatifi ele alarak istediğimiz şeylerin gerçekleşmesine ve hedeflerimize yönelik bir şeyler yapıyor oluruz.

İşte bu yüzden koçluğun en önemli amaçlarından biri bireyin kişisel farkındalığını geliştirmesine destek olmaktır. Başarılı bir koç olmanın anahtarı danışanında bu farkındalığı geliştirme becerisiyle ilintilidir. Koçluğun en önemli ilkelerinden bir tanesi, her danışanın kendi istek ve sorunlarının üstesinden gelebilecek kaynaklara ve doğuştan gelen bir yaratıcılığa sahip olduğuna inanmasıdır. Koç kişinin ulaşmak istediği hedeflere ulaşabilecek ve aşmak istediği eşikleri aşabilecek güçte ve potansiyelde olduğunu peşinen kabul eder ve kişinin iç ve dış kaynaklarını fark edebilmesine, keşfedebilmesine yardım eder. Koçluğun, sıra dışı bir yöntem olmasının nedeni de bundan kaynaklanır, kişi farkındalığını geliştirdikçe ve bunu içselleştirdikçe elde edilen değişim, verim ve performans; kanıtlanmış ölçüde fark yaratır.

Koçluk süreci içerisinde danışanın kendi gerçeğini ve gücünü fark etmesi, potansiyelini ortaya çıkaracak doğru adımlar atması hedeflenir. Bu hedef üç kelime ile gelişim, değişim ve dönüşümdür. Tüm bunları sağlamanın ilk şartı ise farkındalık yaratmaktır. Kalıcı çözümlerin temelinde farkındalıklar vardır. Danışan arzu ettiğiniz değişime, hedefe ve gelişime; sınırlarını keşfetmeden; dirençlerini ve gerçeğini yaratan zemini fark etmeden, bunları içselleştirmeden ulaşamaz. Danışanın öncelikle söylediği veya söylediğini zannettiğiniz ile ortada malum olan arasında farkları görmesi gerekir.

Koç seans içerisinde doğru zamanda, güçlü ve etkili sorular sorarak danışanın kendi ile yüzleşmesini sağlar. Farkındalık sadece güçlü yönleri tanımak ve zayıflıkların farkında olmak değildir. Aynı zamanda bir şeyi yaparken hissettiklerini ve düşündüklerini tanımak, tüm bunların eylemleri nasıl etkilediğini de anlamak anlamına gelir. Bu doğrultuda koçlar danışanlarının neyi neden yaptığını, davranışlarının, tepkilerinin, duygularının altında yatan asıl nedenleri, sürekli tıkandığı noktaları, kendine karşı sabotajlarını, bahanelerini, yansıttığı kurban psikolojisini, tekrarlayan döngülerini, sarmallarını, ifadelerinin satır altlarını, sıkıntılarının gerçek kaynaklarını fark etmesinde kılavuz olur.

Farkındalıklar danışanın kendisine karşı daha samimi olmasını, kalbinin derinliklerine daha cesur bir şekilde bakmasını sağlar. Farkındalığın ardından potansiyeli ortaya çıkarma ve gelişim gelir. Artık gelişim yolculuğuna odaklanan kişinin bakış açısı zaman içinde değişir ve atılan kararlı adımlar ile birlikte dönüşüm başlar. Farkındalık yaşanmadan bulunan çözümler, alınan kararlar anlık ve yüzeysel olacaktır. Bu kararlar içselleştirilmediği için de, danışan oluşabilecek yeni sıkıntılar karşısında tekrar aynı noktaya gelip, tam da aynı yerde tıkanacaktır. Buna karşın koçluk süresince yaşayacağı farkındalıklar, danışanın hem o anki sorunları için çözümleri keşfetmesine, hem de yaşamına olası yeni zorluklarla kendi kendine baş edebilen güçlü bir birey olarak devam etmesine katkıda bulunur.

Danışanları için farkındalık yolunda kılavuzluk yapabilmek için, koçun kendi farkındalığını artırması da elbette gereklidir. Daha önce de belirttiğimiz gibi ancak kendi farkındalığımızı geliştirerek başkalarıyla doğru iletişimi kurabiliriz. Bu nedenle koçlar da danışanın gündeminde kalabilmek, kendi gündemleriyle onlarınkini karıştırmamak, danışanlarını yargılamamak, kendi hüküm ve değerlerini onlara empoze etmemek ve bir güven ilişkisi kurabilmek için mutlaka kendi farkındalıklarını geliştirmek için çalışmalıdırlar. Bu sayede bütün odaklarını danışanlarına vererek, ilgili, rahat, yargılamadan uzak ve bütünüyle danışanları için orada oldukları bir iletişim kurabilirler, danışanın söylediklerini kendi egolarının gölgelerinden uzak bir şekilde dinlemeyi başarabilirler.

Sonuç olarak, koç için de danışan için de içselleştirilebilmiş kişisel farkındalıklar; hem koçluk seansının başarısı açısından hem de hedeflere ulaşmak açısından en önemli araçtır.  Lao Tzu’nun da dediği gibi: “Başkasını bilen kişi, bilge bir kişidir. Kendisini bilen ise aydınlanmış biridir.”